Dünyanın Sigara Bağımlılığı Durumu

Sigara, tüm dünyada önlenebilir ölümlerin önde gelen nedenidir. Pek çok içici, sağlıklarına daha fazla zarar gelmesini önlemek için sigarayı bırakmak istemektedir, ancak Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yardım veya destek olmadan kalıcı bir başarı sağlayanların oranının %1-5 arasında olduğunu söylemektedir. Pek çok tiryakinin kendi seçimi olduğu için değil, nikotine bağımlı olduğu için sigara içmeye devam ettiğine inanılmaktadır. Nikotin bağımlılığı kronik, tekrarlayan bir medikal durumdur.

* Tüm dünyada, yaklaşık 1.3 milyar insan sigara içmektedir.

* Her yıl yaklaşık beş milyon insan sigarayla-ilişkili hastalıklardan ölmektedirve WHO, mevcut sigara kullanım oranlarının devam etmesi durumuda, tüm dünyadaki sigara ile ilişkili ölümlerin 2020 yılında iki kat artarak, 10 milyona ulaşacağını tahmin etmektedir.

* WHO’ya göre, her sekiz saniyede bir kişi, sigara ile ilişkili hastalıklardan ölmektedir (ve aynı zaman diliminde, bir kişi sigara içmeye başlamaktadır.)

Sigara Morbidite ve Mortalitesi

Sigara, 20’si ölümcül, 50’den fazla hastalığa neden olmaktadır.⁷ Hemen hemen tüm organlara zarar verir ve kardiyovasküler hastalık, kanser, solunum hastalığı ve inme de dahil, pek çok hastalıkla ilişkilidir.

* Tüm dünyada, bugün hayatta olan yarım milyar insanın sigarayla-ilişkili nedenlerden öleceğini tahmin etmektedir.

* Sigara, tüm dünyadaki en önemli ölüm nedeni olan, koroner kalp hastalığına neden olmaktadır. Sigara kullanımı, hem kadın, hem de erkeklerde, her çeşit ani kardiyak ölümle ilişkilidir. Sigara ateroskleroza ve abdominal aortik anevrizmaya neden olmaktadır.

* Sigara, dünyada en büyük ikinci ölüm nedeni olan inmenin temel sebebidir.

* Sigara, erkeklerde akciğer kanseri ölümlerinin %90’ından, kadınlardaki akciğer kanseri ölümlerinin %80’inden sorumludur. Sigara içmeyenlerle karşılaştırıldığında, sigara içen erkeklerin kansere yakalanma riski 23, kadınların ise 13 kat daha fazladır.

* Sigara mide kanserine neden olur. Sigara tiryakilerinin peptik ülsere yakalanma riski, içmeyenlere göre daha yüksektir.

WHO, şu anda sigara içmekte olan iki insandan birinin, sigara ile ilişkili bir hastalıktan öleceğini tespit etmiştir; uzun-süreli tiryakilerin ölümlerinin yarısı orta yaşta olmaktadır

* 1999 yılında, yaklaşık 509,000 Amerikalı, sigarayla-ilişkili bir hastalıktan ölmüştür.

* Avrupa’da, 2000 yılında, 1.2 milyondan fazla insan, sigarayla-ilişkili bir hastalık yüzünden yaşamını yitirmiştir.

* Dünya’nın üçte birini barındıran Asya’daki sigaraya bağlı ölümlerin 2020 yılında , 4.9 milyon/yıl değerine ulaşması beklenmektedir.

Sigara Kullanımının Maliyeti

Bireyin sağlığına verdiği zararlara ek olarak, sigara kullanımı ile ilgili büyük bir sosyal ve ekonomik gider söz konusudur.

* WHO, 2010 yılına kadar, tütünle ilişkili hastalıkların yıllık global maliyetinin US$500 milyara (yaklaşık €407 milyar) çıkacağını tahmin etmektedir. İşverenler için, sigara içen çalışanlarla ilgili maliyetler yüksek seviyededir. Üretkenlikte azalma söz konusudur çünkü, sigara içenler, içmeyenlere gore yaklaşık 6.5 gün daha fazla işten uzak kalmaktadır.

Sigara içmeyenler de tehdit altındadır çünkü çevreden gelen tütün dumanına maruz kalmaktadırlar.

Pasif içici olmak, koroner kalp hastalığı riskini %25-30 oranında arttırmaktadır.

* ABD’de yılda 4000-5000, İngiltere’de 1000 ölümün pasif içicilikle ilişkili olabileceği tahmin edilmektedir.

* Maternal ve paternal içiciler, fetus ve enfantı çok sayıda büyüme ve gelişime yetersizliği için riske maruz bırakmaktadır.

* Yaklaşık 700 milyon çocuk – dünyadaki çocukların yaklaşık yarısı – sigara dumanına maruz kalmaktadır, bu da, astım ve diğer ciddi rahatsızlıkların gelişme riskini, ve astımlı olanlarda atakların sıklığı ve ağırlığının artmasına neden olmaktadır.

* International Labor Organization (Uluslar arası Emek Organizasyonu) işyerinde dumana maruz kalınmasıyla, tüm dünyada, yılda yaklaşık 200.000 ölüme neden olduğunu tahmin etmektedir.

Ulusal ve Bölgesel Tütün Kontrol Ölçütleri

Bu global sorun nedeniyle, hükümetler, sigara kullanımı ve sigarayla-ilişkili hastalıkların sağlık, sosyal ekonomik yükünü azaltmak üzere tütün alımı ve kullanımını kontrol altına almak için ölçütler sunmaktadır. Dünyanın ilk tütün kontrol Antlaşması – Tütün Kontrolü üzerine Dünya Sağlık Örgütü Düzenlemeleri (WHO FCTC) Mayıs 2003’te kabul edilmiş; bir sonraki yıl, 167 ülke ve Avrupa Birliği imza atmıştır.

Hükumetler şu ölçütleri sunmuşlardır:

Sigaranın vergilendirilmesi

- Dünya Bankasının bir raporuna göre, ABD’de sigara fiyatlarındaki %10 artış, sigara talebinde %4’lük bir azalmaya neden olabilir.

- Toplu yerlerde sigaranın yasaklanması

- Sigara paketlerinde toplum sağlığı uyarıları

- Tütün ürünlerinin reklamıının yasaklanması

- Sigaranın azaltılması ile ilgili ürünlerin erişilebilir ve uygun fiyatta olması

- Tütün ürünlerinin yasa dışı ticaretiyle mücadele

Tütün Kontrolü: Gelişmekte olan Global Kısıtlamalar

Çin, 2005 yılında FCTC’yi kabul ederek, sigaraya karşı başlatılan global savaşa katılmıştır. Anlaşma Çin’in, tam bir tütün ilan yasağı, büyük sağlık uyarı etiketleri, toplu yerlerde sigara kullanımının kısıtlanması ve diğer önemli tütün kontrol ölçütlerini uygulamasını ön görmektedir.

Avrupa’da yedi ülke, iş yerinde sigara kullanımını tamamen yasaklamıştır; İngiltere 2007 yılında tam bir yasak getirecektir; diğer ülkeler takip edeceklerdir.

Kanada, altı eyalet ve iki bölge , tüm restoranları, barları ve pubları içine alan, sigarasız iş yeri kanunlarını kabul etmiştir.

ABD’de, 2005 yılında, 378 milyar adet sigarayla, son 55 yılın en düşük değerine ulaşmıştır.

Kanada, 2000 yılında, resimli sağlık uyarıları yapan ilk ülke olmuştur; Kanada’yı, Brezilya, Avustralya, Tayland ve Avrupa Birliği izlemiştir.

Ondört A.B.D. eyaleti, tüm restoran, barları, ve pabları içeren, kapsamlı bir sigarasız işyeri kanununu kabul etmiştir.

Uruguay, Latin Amerika’da , kapsamlı sigarasız işyeri kanununu kabul eden ilk ülke olmuştur (Mart 2006).

Brezilya, „light“ veya „mild“ gibi aldatıcı ürün tanıtıcılarını yasaklayan ilk ülke olmuştur. Onu Avustralya, ve Avrupa Birliği izlemiştir.

Bölge olarak Avrupa, dünyadaki en yüksek sigara vergilerine sahiptir. 18 Avrupa ülkesinde vergiler, sigara fiyatının yaklaşık %70’ini oluşturmaktadır.

Suudi Arabistan’da, iki haftalık hacı ziyareti boyunca, dört milyondan fazla Müslümanın ziyaret ettiği kutsal Mekke ve Medine şehirlerinde, 2002 yılından bu yana sigara yasaklanmıştır.

Afrika’da, 27 ülke, tam bir reklam yasağını, büyük sağlık uyarı etiketlerini, dumana maruz kalmadan korunmayı (ikinci el içicilik) ve diğer önemli politikaları gerektiren FCTC’yi kabul etmişlerdir.

2004 yılında, Uganda ve Bostwana, toplu yerlerde ve iş yerlerinde sigara kullanımını yasaklayan yasaları kabul etmişlerdir.

Bhutan, dünyada, tütün ürünlerinin satışını yasaklayan ilk ülke olmuştur. Tütün reklamı, promosyonu, ve topluluk içinde sigara kullanımı da yasaklanmıştır.

Bu kısıtlayıcı çevresel politikalar, bazı tiryakileri sigarayı bırakmaya teşvik etse de, tiryakiler için sigarayı bırakmak ve tekrar başlamamak çok zordur. Etkili sigarayı bırakma terapileriyle ve bir doktorla çalışarak, tiryakiler, kendilerine en iyi fırsatı verecek planı oluşturabilirler. Sigarayı bırakmanın etkili olabilmesi için, sigarayı bırakmaya çalışanların üstesinden gelmeleri gereken, nikotine duydukları fiziksel ve psikolojik bağımlılılığa yönelik olması gerekir.

Kaynak: Hürriyet Sigaraya Son Projesi.